Tiyatro Türleri - Türkçe Forum

**Aydanur** · 04-06-08, 19:50

Tiyatro Türleri

Tiyatro türlerini ilk sınıflandıran kişi Aristoteles’tir. Aristoteles Poetika adlı eserinde komedya ve tragedyadan ilk kez bahsetmiştir.
Tarihsel gelişim süreci içinde tiyatroyu üç bölümde inceleyebiliriz:

1. Dram
*Çağdaş (Modern) Dram
*Romantik Dram
*Burjuva Dramı

2. Komedya (Komedi, Güldürü)
*Komedya Türleri (Komedi Çeşitleri)
*Komedyanın (Komedinin) Özellikleri

3. Tragedya (Trajedi, Ağlatı)
*Tragedyanın Özellikleri

**Aydanur** · 04-06-08, 19:56

Dram
18. yüzyıldan beri tragedya veya komedya dışındaki oyunlar “dram” terimi ile adlandırılmıştır.

Dramın Önde Gelen Sanatçıları:
Diderot (1713 -1784) Victor Hugo (1802 - 1885)
Shakespeare (1564-1616)
Lessing (1729-1781)
Goethe (1749-1832)
Schiller (1759-1805)

Bu türün geçirdiği başlıca üç aşama vardır:
* Çağdaş (Modern) Dram
* Romantik Dram
* Burjuva Dramı

Çağdaş (Modern) Dram
Romantizm akımının etkili olduğu dönemlerden sonra da biçim ve içerik değişiklikleriyle yeni boyutlar kazanmış ve günümüze kadar varlığını sürdürmüştür. Günümüzde değişik görüşlerin ve akımların doğrultusunda dramlar yazılmakta ve bunlar çağdaş dram içerisinde değerlendirilmektedir.

Romantik Dram
Tragedyanın belli kurallarını yıkmak amacı gütmüştür. 19. yüzyılın ilk yarısında Romantizm akımıyla birlikte ortaya çıkmıştır. Romantizmle birlikte edebiyatın her dalında başlayan isyan hareketi tiyatro alanında ürününü dram olarak vermiştir. İngiliz oyun yazarı Shakespeare’ın ilk örneklerini verdiği bu tür, Alman edebiyatında Goethe, Schiller gibi sanatçıların ilgisini kazanmıştır. Romantik dramın ilkelerini ilk kez Fransız sanatçı Victor Hugo, Cromvvell (1827) adlı oyununun önsözünde ortaya koymuştur.

Romantik Dramın Özellikleri:
*Oyunda acıklı ve gülünç olaylar bir arada verilebilir.
*Olaylar tarihten ya da günlük hayattan alınabilir.
*Nazım ya da nesir biçiminde yazılabilir.
*Kahramanlar her tabakadan seçilebilir.
*Acı veren olaylar sahnede gösterilebilir.
*Perde sayısı yazarın isteğine bağlıdır.
*Yerli hayata ve ulusal konulara önem verilir.
*Klasik tiyatronun “zamanda ve mekanda birlik” kuralına uyma zorunluluğu yoktur.

Burjuva Dramı
Fransız filozofu Diderot (1713-1784)’un tragedyaya karşı çıkmasıyla ortaya çıkmıştır. Burjuva dramında günlük olayları işlemek, orta sınıfa seslenmek, güzel İle faydalıyı göstermek, ahlakçı görüşü vurgulamak ve günlük yaşayışın doğal dili olan nesir ile yazmak başlıca amaçlar olmuştur.

**Aydanur** · 04-06-08, 20:01

Komedya (Komedi, Güldürü)
Komedya kelimesini Comos +Oidia kelimeleri meydana getirmiştir. Comos; halk, cümbüş vs.anlamına, Oidia ise ezgi anlamına gelir. Olayların ve insanların komik yanlarını ortaya koyan oyun türüne komedya denir. Bu tür de, tragedya gibi, şarap tanrısı Dionysos adına yapılan törenlerden doğmuştur. İnsanların bir takım olaylar karşısında verdiği bazı tepkilerin ve duyguların tarihsel süreç içinde güncel yaşama yansıması komedyanın kaynağıdır.
Aristophanes (MÖ. 445 - 385) Yunan Edebiyatı
Terentıus (MO. 195 - 159) , Moliere (1622 - 1676) Fransız Edebiyatı
Menandros (MÖ. 342 - 292) Plautus(MÖ 254-1&4) Latin Edebiyatı
Gogol (1809 -1852) Rus Edebiyatı
Ben Johnson (1573 -1637) İngiliz Edebiyatı

Komedya Türleri
Töre Komedyası:
İnsanların aksak ve gülünç taraflarını, gelenek ve törelerin bozuk yanlarını anlatan komedyadır. Aşağıda verilen eserler bu türün en önemli örenkleridir:
Şair Evlenmesi (Şinasi), Gülünç Kibarlar (Moliere), Eşek Arıları (Aristophanes), Müfettiş (Gogol)

Karakter Komedyası:
İnsanların kişiliklerinin ve karakterlerinin aksak ve gülünç taraflarını gösteren komedi çeşitidir. Bu çeşit komedinin en tanınmış örnekleri şunlardır:
Tartuffe (Moliere), Cimri, Venedik Taciri (Shakespeare)

Entrika Komedyası:
Yaşanan olayları insanları şaşırtacak ve merak uyandıracak şekilde anlatan tiyatro çeşitidir. Entrika komedisine şu örnekler verilebilir:
Yanlışlıklar Komedyası (Shakespeare), capin’in Dolapları (Moliere)

Komedyanın (Komedinin) Özellikleri
*Üçbirlik kuralına uyulur.
*Üslupta soyluluk aranmaz; her türlü kaba sözlere ve şakalara anlatımda yer verilir.
*Komedyada amaç, kişisel ve toplumsal bozuklukların gülünç yanlarını göstererek seyirciyi doğru düşündürmektir.
*Vurma, yaralama., gibi olaylara sahnede yer verilebilir.
*Diyalog ve koro bölümlerinden oluşur.
*Konular çağdaş toplumdan ve günlük hayattan alınır.
*Nazımla (şiir biçiminde) yazılır. 17. yüzyıl Fransız komedyasında düzyazı biçiminde yazılmış oyunlar da vardır.
*Eser, kesintisiz oynanır ve beş bölümden oluşur.

**Aydanur** · 04-06-08, 20:05

Tragedya (Trajedi, Ağlatı)
İlk örnekleri eski Yunan edebiyatında (MÖ. 6.yy) görülen tragedya, seyircide acıma ve korku duyguları uyandırarak ruhu tutkulardan temizlemek amacıyla yazılan ve kendine özgü katı kuralları olan bir oyun türüdür. Tragedya, eski Yunan ve Latin edebiyatlarının taklit edildiği ve Klasisiz-min etkili olduğu 17. yüzyılda, özellikle Fransa’da yeniden canlanmış ve 19. yüzyılın ortalarına kadar sürmüştür.
Önemli Tragedya Sanatçıları:
Aiskhyleos (MÖ. 525-456)
Sophokles (MÖ. 495-406)
Eski Yunan Edebiyatı:
Euripidies (MÖ. 480-406)
Corneille(1606-1684) Racine (1639-1690)

Tragedyanın Özellikleri
* Konular tarihten ya da mitolojiden alınır. Ho-meros destanları, Yunan ve Latin mitolojileri, Roma tarihi… tragedyaların başlıca kaynaklarıdır.
*Kahramanlar yüksek tabakadan (krallar, kraliçeler, soylular) ve doğaüstü varlıklardan (tanrılar, tanrıçalar) seçilir.
* Tragedya baştan sona ciddi bir hava içinde geçer.
* Erdeme ve ahlâka değer verilir. Sözgelimi oyunda bir kral, hiçbir zaman kötü özellikleriyle tanıtılamaz.
* Tragedyalar kesintisiz oynanır; perde yoktur. Eser birbiri ardından sürüp gelen diyalog ve koro bölümlerinden oluşur.
* Tragedyalarda genellikle beş bölüm vardır. Bu bölümler manzum olarak yazılmıştır. Koro, eski Yunan tiyatrosunun temel öğesidir. Koro, bir kentin ihtiyarları ya da kadınlarından oluşur; halkı temsil eder. Koro, eyleme karışmaz; olup bitenlere seyirci kalır.
*Tragedyalar “üçbirlik kuralı”na uygun yazılır. Bu kurala göre tek bir ana olay, sahne de-ğişmeksizin en çok 24 saat içinde anlatılmalıdır.
* Tragedyalarda vurma, yaralama, öldürme… gibi olaylara seyircinin gözü önünde yer verilmez; bunlar dışarıda gerçekleşir, sahneye haberi ulaştırılır.
*Eserde yüksek ve ağırbaşlı bir dil kullanılır; kaba saba sözlere yer verilmez.

04-06-08, 19:56	#2 (permalink)
Aydanur Administrator Üyelik tarihi: Jan 2008 Mesajlar: 8.186 Tecrübe Puanı: 10 Thanks: 110 Thanked 297 Times in 202 Posts	Dram Dram 18. yüzyıldan beri tragedya veya komedya dışındaki oyunlar “dram” terimi ile adlandırılmıştır. Dramın Önde Gelen Sanatçıları: Diderot (1713 -1784) Victor Hugo (1802 - 1885) Shakespeare (1564-1616) Lessing (1729-1781) Goethe (1749-1832) Schiller (1759-1805) Bu türün geçirdiği başlıca üç aşama vardır: * Çağdaş (Modern) Dram * Romantik Dram * Burjuva Dramı Çağdaş (Modern) Dram Romantizm akımının etkili olduğu dönemlerden sonra da biçim ve içerik değişiklikleriyle yeni boyutlar kazanmış ve günümüze kadar varlığını sürdürmüştür. Günümüzde değişik görüşlerin ve akımların doğrultusunda dramlar yazılmakta ve bunlar çağdaş dram içerisinde değerlendirilmektedir. Romantik Dram Tragedyanın belli kurallarını yıkmak amacı gütmüştür. 19. yüzyılın ilk yarısında Romantizm akımıyla birlikte ortaya çıkmıştır. Romantizmle birlikte edebiyatın her dalında başlayan isyan hareketi tiyatro alanında ürününü dram olarak vermiştir. İngiliz oyun yazarı Shakespeare’ın ilk örneklerini verdiği bu tür, Alman edebiyatında Goethe, Schiller gibi sanatçıların ilgisini kazanmıştır. Romantik dramın ilkelerini ilk kez Fransız sanatçı Victor Hugo, Cromvvell (1827) adlı oyununun önsözünde ortaya koymuştur. Romantik Dramın Özellikleri: Oyunda acıklı ve gülünç olaylar bir arada verilebilir. Olaylar tarihten ya da günlük hayattan alınabilir. Nazım ya da nesir biçiminde yazılabilir. Kahramanlar her tabakadan seçilebilir. Acı veren olaylar sahnede gösterilebilir. Perde sayısı yazarın isteğine bağlıdır. Yerli hayata ve ulusal konulara önem verilir. Klasik tiyatronun “zamanda ve mekanda birlik” kuralına uyma zorunluluğu yoktur. Burjuva Dramı Fransız filozofu Diderot (1713-1784)’un tragedyaya karşı çıkmasıyla ortaya çıkmıştır. Burjuva dramında günlük olayları işlemek, orta sınıfa seslenmek, güzel İle faydalıyı göstermek, ahlakçı görüşü vurgulamak ve günlük yaşayışın doğal dili olan nesir ile yazmak başlıca amaçlar olmuştur.

04-06-08, 20:01	#3 (permalink)
Aydanur Administrator Üyelik tarihi: Jan 2008 Mesajlar: 8.186 Tecrübe Puanı: 10 Thanks: 110 Thanked 297 Times in 202 Posts	Komedya (Komedi, Güldürü) Komedya (Komedi, Güldürü) Komedya kelimesini Comos +Oidia kelimeleri meydana getirmiştir. Comos; halk, cümbüş vs.anlamına, Oidia ise ezgi anlamına gelir. Olayların ve insanların komik yanlarını ortaya koyan oyun türüne komedya denir. Bu tür de, tragedya gibi, şarap tanrısı Dionysos adına yapılan törenlerden doğmuştur. İnsanların bir takım olaylar karşısında verdiği bazı tepkilerin ve duyguların tarihsel süreç içinde güncel yaşama yansıması komedyanın kaynağıdır. Aristophanes (MÖ. 445 - 385) Yunan Edebiyatı Terentıus (MO. 195 - 159) , Moliere (1622 - 1676) Fransız Edebiyatı Menandros (MÖ. 342 - 292) Plautus(MÖ 254-1&4) Latin Edebiyatı Gogol (1809 -1852) Rus Edebiyatı Ben Johnson (1573 -1637) İngiliz Edebiyatı Komedya Türleri Töre Komedyası: İnsanların aksak ve gülünç taraflarını, gelenek ve törelerin bozuk yanlarını anlatan komedyadır. Aşağıda verilen eserler bu türün en önemli örenkleridir: Şair Evlenmesi (Şinasi), Gülünç Kibarlar (Moliere), Eşek Arıları (Aristophanes), Müfettiş (Gogol) Karakter Komedyası: İnsanların kişiliklerinin ve karakterlerinin aksak ve gülünç taraflarını gösteren komedi çeşitidir. Bu çeşit komedinin en tanınmış örnekleri şunlardır: Tartuffe (Moliere), Cimri, Venedik Taciri (Shakespeare) Entrika Komedyası: Yaşanan olayları insanları şaşırtacak ve merak uyandıracak şekilde anlatan tiyatro çeşitidir. Entrika komedisine şu örnekler verilebilir: Yanlışlıklar Komedyası (Shakespeare), capin’in Dolapları (Moliere) Komedyanın (Komedinin) Özellikleri Üçbirlik kuralına uyulur. Üslupta soyluluk aranmaz; her türlü kaba sözlere ve şakalara anlatımda yer verilir. Komedyada amaç, kişisel ve toplumsal bozuklukların gülünç yanlarını göstererek seyirciyi doğru düşündürmektir. Vurma, yaralama., gibi olaylara sahnede yer verilebilir. Diyalog ve koro bölümlerinden oluşur. Konular çağdaş toplumdan ve günlük hayattan alınır. Nazımla (şiir biçiminde) yazılır. 17. yüzyıl Fransız komedyasında düzyazı biçiminde yazılmış oyunlar da vardır. Eser, kesintisiz oynanır ve beş bölümden oluşur.

04-06-08, 20:05	#4 (permalink)
Aydanur Administrator Üyelik tarihi: Jan 2008 Mesajlar: 8.186 Tecrübe Puanı: 10 Thanks: 110 Thanked 297 Times in 202 Posts	Tragedya (Trajedi, Ağlatı) Tragedya (Trajedi, Ağlatı) İlk örnekleri eski Yunan edebiyatında (MÖ. 6.yy) görülen tragedya, seyircide acıma ve korku duyguları uyandırarak ruhu tutkulardan temizlemek amacıyla yazılan ve kendine özgü katı kuralları olan bir oyun türüdür. Tragedya, eski Yunan ve Latin edebiyatlarının taklit edildiği ve Klasisiz-min etkili olduğu 17. yüzyılda, özellikle Fransa’da yeniden canlanmış ve 19. yüzyılın ortalarına kadar sürmüştür. Önemli Tragedya Sanatçıları: Aiskhyleos (MÖ. 525-456) Sophokles (MÖ. 495-406) Eski Yunan Edebiyatı: Euripidies (MÖ. 480-406) Corneille(1606-1684) Racine (1639-1690) Tragedyanın Özellikleri * Konular tarihten ya da mitolojiden alınır. Ho-meros destanları, Yunan ve Latin mitolojileri, Roma tarihi… tragedyaların başlıca kaynaklarıdır. Kahramanlar yüksek tabakadan (krallar, kraliçeler, soylular) ve doğaüstü varlıklardan (tanrılar, tanrıçalar) seçilir. Tragedya baştan sona ciddi bir hava içinde geçer. * Erdeme ve ahlâka değer verilir. Sözgelimi oyunda bir kral, hiçbir zaman kötü özellikleriyle tanıtılamaz. * Tragedyalar kesintisiz oynanır; perde yoktur. Eser birbiri ardından sürüp gelen diyalog ve koro bölümlerinden oluşur. * Tragedyalarda genellikle beş bölüm vardır. Bu bölümler manzum olarak yazılmıştır. Koro, eski Yunan tiyatrosunun temel öğesidir. Koro, bir kentin ihtiyarları ya da kadınlarından oluşur; halkı temsil eder. Koro, eyleme karışmaz; olup bitenlere seyirci kalır. Tragedyalar “üçbirlik kuralı”na uygun yazılır. Bu kurala göre tek bir ana olay, sahne de-ğişmeksizin en çok 24 saat içinde anlatılmalıdır. Tragedyalarda vurma, yaralama, öldürme… gibi olaylara seyircinin gözü önünde yer verilmez; bunlar dışarıda gerçekleşir, sahneye haberi ulaştırılır. *Eserde yüksek ve ağırbaşlı bir dil kullanılır; kaba saba sözlere yer verilmez.

Benzer Konular
Konu	Konuyu Başlatan	Forum	Cevaplar	son Mesaj
Tiyatro Biçimleri	Aydanur	Kültür	0	04-06-08 19:47
Tiyatro	Aydanur	Kültür	0	04-06-08 19:43
Enerji ve TürLeri	Zebani	Fizik	0	03-13-08 00:43
Sezer ve eşi tiyatro izledi	Cansu	Gündem	0	02-09-08 01:00
Rüya Türleri	Cansu	Rüya Tabirleri	0	12-19-07 01:24

Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder